2030'da Çin'in Batarya Üretimi Küresel Talebi Aşacak: Rapor Uyardı

ABD merkezli düşünce kuruluşu Carnegie Endowment for International Peace'in yayımladığı yeni bir rapor, Çin'in batarya üretim kapasitesinin 2030 yılına gelindiğinde küresel talebi aşabileceği yönünde önemli bir uyarıda bulundu. Rapora göre, Çin'in batarya hücresi üretim kapasitesinin on yılın sonunda 5.862 GWh ile 6.720 GWh arasına ulaşması beklenirken, aynı dönemdeki küresel talebin 4.000 GWh ile 5.100 GWh arasında olması öngörülüyor.

Batarya Üretiminde Dengeler Değişiyor

Raporda yer alan tahminlere göre, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) ülkelerindeki batarya hücresi üretim kapasitesi 2030 yılında yaklaşık 1.881 GWh'e ulaşacak ve bunun potansiyel maksimumu 2.422 GWh olarak hesaplanıyor. Hindistan ve Endonezya gibi gelişmekte olan pazarların ise bu kapasiteye ek olarak 217 GWh'lik bir katkı sağlaması bekleniyor. Ancak Çin'in maliyet avantajının rekabet gücünü desteklemeye devam ettiği vurgulanıyor. Avrupa'da Çin menşeli Nikel Manganez Kobalt (NMC) batarya hücrelerinin, yerel üretim alternatiflerine göre %10 ila %27 daha uygun fiyatlı olduğu, Lityum Demir Fosfat (LFP) hücrelerinin ise %24 ila %50 daha ucuz olduğu belirtiliyor. Nitekim, Çin'in batarya ihracatı 2025'te aylık 6 milyar doları aşarken, Avrupa'nın bu sevkiyatların neredeyse yarısını aldığı kaydediliyor.

LFP ve Sodyum-İyon Teknolojilerinde Çin Hakimiyeti

Rapor, özellikle LFP bataryaları Batı ekonomileri için en büyük tedarik zinciri kırılganlığı olarak tanımlıyor. Günümüzde küresel lityum-iyon batarya pazarının yaklaşık yarısını oluşturan LFP kimyasının elektrikli araçlar ve batarya enerji depolama sistemleri (BESS) tarafından yönlendirildiği belirtiliyor. Bu alandaki küresel LFP üretim kapasitesinin yaklaşık %98'inin Çin'de yoğunlaştığı tahmin ediliyor. Yazar ekibi ayrıca, sodyum-iyon bataryaların da benzer bir yörünge izleyebileceği konusunda uyararak, ticari ölçekli üretimin şu anda neredeyse tamamen Çin'de yoğunlaştığını ifade ediyor. Buna karşılık, OECD ekonomilerinin silikon anot ve lityum-metal batarya gibi gelecek nesil teknolojilerde daha güçlü konumlara sahip olduğu belirtiliyor.

Türkiye İçin Potansiyel Fırsatlar ve Zorluklar

Sabit enerji depolama sistemlerinin, yenilenebilir enerji kurulumlarının artması ve veri merkezlerinden kaynaklanan elektrik tüketiminin yükselmesiyle birlikte batarya talebi için giderek daha önemli bir kaynak haline geldiği raporda vurgulanıyor. Sodyum-iyon ve lityum-metal bataryaların daha yaygın benimsenmesinin, 2035 yılına kadar Avrupa'nın grafit talebini yaklaşık %25,6 ve kobalt talebini %8,7 azaltabileceği, aynı zamanda lityum talebini ise yaklaşık %5,4 artırabileceği hesaplanıyor. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin, bu teknolojik dönüşümde kendi üretim kapasitelerini geliştirme ve tedarik zincirlerinde stratejik konumlar edinme potansiyeli bulunuyor. Ancak bu süreçte, Çin'in maliyet avantajı ve ölçek ekonomisiyle rekabet etmek önemli bir zorluk teşkil edecektir. Bu bağlamda, rapor tam bir tedarik zinciri ayrışması yerine, OECD ekonomileri ile Çinli şirketler arasında, özellikle alternatif tedarikçilerin sınırlı olduğu segmentlerde, ortak girişimler ve endüstriyel ortaklıklar yoluyla seçici bir işbirliğini öneriyor. Ayrıca, ABD, Avrupa, Japonya ve Güney Kore arasında koordineli sanayi politikaları ile Çin dışındaki sodyum-iyon üreticilerine daha fazla destek ve üretim verimliliğini artırmak için otomasyon, dijital ikizler ve yapay zeka kullanımının artırılması çağrısında bulunuluyor.