Avrupa Gaz Piyasasında Rekor Yükseliş: Arz Endişeleri ve Jeopolitik Gerilim Fiyatları Tırmandırıyor

Avrupa'da doğal gaz fiyatları, yılın en kritik dönemlerinden biri olan ısıtma sezonu öncesinde tedarik güvenliğine dair artan endişelerle birlikte son 1,5 yılın zirvesini gördü. Hollanda merkezli TTF (Titles Transfer Facility) emtia borsasında kasım vadeli doğal gaz kontratları, megavatsaat başına 88,1 avroya ulaşarak Aralık 2022'den bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Bu ani yükselişin arkasında iki temel faktör öne çıkıyor: Basra Körfezi'ndeki Hürmüz Boğazı'nda artan bölgesel gerilimler ve bunun deniz taşımacılığına yansıyan aksamalar ile Avrupa'nın doğal gaz depolama seviyelerinin beş yıllık ortalamanın altında seyretmesi.

Arz Güvenliğine Yönelik Tehditler ve Etkileri

Hürmüz Boğazı, küresel enerji piyasaları için stratejik bir öneme sahip. Bu bölgedeki artan saldırılar ve jeopolitik tansiyon, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşıyan tankerlerin güvenliği ve arz sürekliliği konusunda ciddi endişeler yaratıyor. Analistler, bu durumun Orta Doğu'dan Avrupa'ya ve Asya'ya yapılan LNG sevkiyatlarını olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor. ING Emtia Stratejisi Başkanı Warren Patterson'a göre, Basra Körfezi kaynaklı LNG akışları geçen yıla kıyasla yüzde 80 oranında düşmüş durumda. Bu durum, Kuzey Yarımküre'deki kış mevsimi boyunca küresel piyasalara sınırlı bir LNG arzı anlamına gelebilir.

Düşük Stoklar ve Artan Rekabet

Avrupa Birliği ülkelerindeki doğal gaz depolarının doluluk oranı yüzde 74,1 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 83,04'lük seviyenin altında kalıyor. Beş yıllık ortalamanın altındaki stoklar, kış aylarında olası arz kesintileri veya beklenenden daha soğuk hava koşulları karşısında Avrupa'yı daha kırılgan hale getiriyor. Bu durum, aynı zamanda Asya ve Avrupa arasındaki LNG kargoları için rekabeti de yoğunlaştırıyor. Avrupa'nın depolama seviyelerinin düşüklüğü, fiyatların daha da yukarı yönlü hareketlenmesi riskini artırıyor.

Uzun Vadeli Fiyat Beklentileri

ING bankası, Avrupa'da referans doğal gaz fiyatı TTF'nin 2026-2027 kış döneminde megavatsaat başına ortalama 73 avro civarında seyretmesini öngörüyor. Bu rakam, daha önceki 65 avroluk tahmine göre bir artışı temsil ediyor. Ancak banka, Basra Körfezi'nden kaynaklanan arzın normalleşmesi ve ABD'nin LNG ihracat kapasitesindeki artışla birlikte 2027'nin ikinci çeyreğinden itibaren fiyatlarda belirgin bir düşüş yaşanabileceği tahmininde bulunuyor. Almanya gibi ülkelerin enerji güvenliğini sağlamak adına ek gaz alımları yapması, mevcut piyasa dinamiklerini daha da karmaşık hale getiriyor.