Doğal Gaz Toptan Satış Piyasasında Dengeyi Sağlamak İçin Yeni Düzenlemeler Yürürlükte

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Türkiye'nin doğal gaz toptan satış piyasasında sistem dengesini daha etkin bir şekilde sağlamak amacıyla önemli teknik ve idari düzenlemeleri hayata geçirdi. Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası İşletim Usul ve Esaslarında Değişiklik Yapılmasına Dair Usul ve Esaslar hakkındaki Kurul kararı, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Günlük Referans Fiyatlamada Sınırlar Getirildi

Bu yeni düzenlemelerle birlikte, doğal gaz günlük referans fiyatının (GRF) hesaplanma metodolojisinde önemli değişiklikler yapıldı. GRF hesaplamasına dahil edilecek işlemler için yüzde 50'lik bir marj sınırı belirlendi. Buna göre, her ayın ilk gaz günü haricinde, ilgili gaz günü için gerçekleşen eşleşmelerde, yayınlanan son gaz gününe ait GRF'nin yüzde 50 altında ve yüzde 50 üstünde kalan işlemler, referans fiyat hesaplamasına katılmayacak. Bu değişiklik, fiyat dalgalanmalarını sınırlayarak piyasada daha öngörülebilir bir fiyat oluşumunu hedefliyor. Ayrıca, ilgili gaz gününden önceki gün saat 08.00 ile gaz gününü takip eden gün saat 08.00 arasında gerçekleşen tüm işlemler, ilave dengeleyici işlemler de dahil olmak üzere ağırlıklı ortalama fiyat hesabında kullanılacak. Hesaplanan bu yeni referans fiyat, gaz gününü takip eden gün saat 08.30'da ilan edilecek.

Teklif Hacimleri ve Dengeleyici İşlemlerde Yeni Kurallar

Sürekli Ticaret Platformu (STP) üzerinden verilecek tekliflerin işlem hacimlerine ilişkin standartlar da yeniden düzenlendi. Buna göre, STP'de her bir teklifin asgari 1000 standart metreküp olması zorunlu hale getirildi. Azami işlem hacmi ise her gaz günü için 500 bin standart metreküp ile sınırlandırıldı. Ancak, 12.00-14.05 saatleri arasındaki dönem bu sınırlamanın dışında tutulacak. İletim şirketinin STP'de gerçekleştireceği ilave dengeleyici işlemler sırasında, aynı yöndeki diğer teklifler belirlenen işlem saatinden 5 dakika önce pasife alınacak ve bu durum toplam 10 dakika süreyle devam edecek. Bu düzenleme, dengeleyici işlemleri sırasında piyasada aşırı fiyat hareketlerini önlemeyi amaçlıyor.

Piyasa Erişimi ve Veri Paylaşımı Yeniden Düzenlendi

Yeni düzenlemeler kapsamında, piyasa işletmecisinin, ödeme ve teminat yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi veya mevzuata aykırı işlemlerin düzeltilmemesi gibi durumlarda piyasa katılımcılarının piyasaya erişimini askıya alabilmesine ilişkin hükümlerde de değişiklikler yapıldı. Bunun yanı sıra, piyasa işletmecisinin veri yayımlama, raporlama ve bilgi paylaşımına ilişkin görevleri de yeniden belirlenerek güncellendi. Bu maddeler ile piyasa şeffaflığı ve güvenilirliğinin artırılması hedefleniyor. Piyasa katılımcılarının piyasaya erişiminin askıya alınması ve veri yayımlama, raporlama ve bilgi paylaşımına ilişkin hükümler 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecekken, diğer tüm düzenlemeler yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi.