Fatih Birol'dan Elektrik Çağrısı: Düşük Maliyetli Üretim Küresel Rekabette Anahtar Olacak

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, küresel enerji sisteminin 'elektrik çağı'na girdiğini vurgulayarak, bu dönüşümde düşük maliyetli ve bol elektrik üretiminin ülkelerin küresel rekabette öne çıkmasını sağlayacağını belirtti.

Enerji Haritasında Dönüşüm ve Yeni Dinamikler

İstanbul Küresel E-İhracat Zirvesi'nde konuşan Birol, dünya enerji haritasında kömür ve ardından petrol-doğal gaz dönemlerinin yaşandığını hatırlatarak, günümüzde en hızlı gelişen enerji kaynağının elektrik olduğunu kaydetti. Sanayi Devrimi'nin kömürle şekillendiğini, son 50 yılın ise petrol ve doğal gazın damgasını vurduğunu belirten Birol, bu fosil yakıtların bir süre daha önemini koruyacağını ancak geleceğin elektriğe ait olduğunu dile getirdi. Özellikle yapay zeka, veri merkezleri ve elektrikli araçların yaygınlaşması gibi trendlerin elektrik talebini rekor seviyelere taşıdığını ifade eden Birol, "Her şeyin elektriklendiği bir döneme giriyoruz. Elektriği fazla üreten, ucuz maliyetle üreten ülkeler diğerlerinden birkaç adım önde olacak" dedi.

Yapay Zeka ve Veri Merkezlerinin Elektrik İhtiyacı

Küresel elektrik tüketimindeki büyümenin, toplam enerji tüketimindeki büyümeden yaklaşık üç kat daha hızlı ilerlediğini belirten Birol, bu artışın temel itici güçlerini yapay zeka ve veri merkezleri, elektrikli araçlar ve klimaların artan kullanımı olarak sıraladı. Bir zamanlar araç satışlarının %5'ini oluşturan elektrikli otomobillerin oranının %30'a ulaştığını ve yakında her iki araçtan birinin elektrikli olacağını öngören Birol, yapay zeka alanındaki rekabetin de belirleyici unsurlarından birinin bol ve kesintisiz elektrik arzı olduğunu vurguladı. Orta ölçekli bir veri merkezinin, 100 bin nüfuslu bir şehre eşdeğer elektrik tükettiğini belirten Birol, ABD'deki büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezleri yatırımlarının petrol ve doğal gaz sektöründeki yatırımları aştığına dikkat çekti. Bununla birlikte Birol, yapay zekanın aynı zamanda yenilenebilir enerji kaynaklarının ve tüketim noktalarının arttığı sistemlerde şebeke yönetimini optimize ederek enerji sistemlerine katkı sağlayabileceği öngörüsünde bulundu. Türkiye'nin elektrik talebinin de son 10 yılda yıllık ortalama %5 arttığına işaret eden Birol, bu değişimin jeopolitik önemini de vurguladı.