İspanya'da Güneş Enerjisi Fırtınası: 18 Ayda 17 Milyar Euro Tasarruf Sağladı

İspanya'nın elektrik piyasasında güneş enerjisi santrallerinin ve çatı tipi sistemlerin sağladığı tasarruf miktarı dudak uçuklattı. İspanyol Güneş Enerjisi Birliği (UNEF) tarafından yapılan kapsamlı bir analize göre, Ocak 2025 ile Haziran 2026 arasındaki 18 aylık dönemde, güneş enerjisi sayesinde toptan elektrik fiyatlarında yaklaşık 17.02 milyar Euro'luk bir düşüş yaşandığı hesaplandı.

Güneşin Piyasa Üzerindeki Baskın Etkisi

UNEF'in çalışması, güneş enerjisi üretiminin olmadığı varsayımsal bir senaryo ile gerçek piyasa verilerini karşılaştırdı. Buna göre, güneş enerjisinin devreye girmemesi durumunda gün öncesi piyasa elektrik fiyatlarının ortalama %86 daha yüksek olacağı öngörülüyor. Güneşsiz bir piyasada megavat saat (MWh) başına maliyet 112 Euro'ya çıkarken, güneş enerjisi sayesinde bu rakam 60.2 Euro'ya inerek %46'lık bir düşüşe işaret etti. Bu devasa tasarrufun büyük bir kısmı, yani 14.23 milyar Euro'su büyük ölçekli güneş enerjisi santrallerinden gelirken, konut ve ticari çatı sistemlerinden elde edilen kendi tüketim modelleri de 2.79 milyar Euro'luk bir katkı sağladı.

Tasarrufun Zaman Dilimleri ve Kaynakları

Toplam tasarrufun 10.86 milyar Euro'luk kısmı 2025 yılına, kalan 6.16 milyar Euro'luk kısmı ise 2026 yılının ilk altı ayına denk geliyor. UNEF, bu olumlu etkinin temelinde gün öncesi piyasasının marjinal fiyatlandırma mekanizmasını görüyor. Düşük değişken maliyetlere sahip güneş enerjisi üretimi, daha pahalı fosil yakıtlı santrallerin yerini alarak piyasa temizleme fiyatlarını aşağı çekiyor. Kendi tüketim sistemleri ise şebekeden çekilen talebi azaltarak, sadece çatısında panel olanları değil, tüm tüketicileri dolaylı olarak faydalandırıyor. Birliğin bir diğer dikkat çekici tahmini ise, güneşe yapılan her 1 Euro'luk yatırımın toptan elektrik fiyatlarında 8 Euro'luk tasarruf sağladığı yönünde.

Yüksek Güneş Üretim Dönemlerinde Vurgulanan Etki

Bu fiyat düşürücü etkinin en belirgin olarak gözlemlendiği dönem ise Haziran 2026 oldu. Bu ayda ortalama gün öncesi piyasa fiyatı 69.6 Euro/MWh iken, UNEF'in hesaplamalarına göre güneş enerjisi olmasaydı bu rakamın 162.7 Euro/MWh'e fırlayacağı ve aradaki farkın 93.1 Euro/MWh olacağı belirtildi. Analiz, İber Yarımadası elektrik piyasası operatörü OMIE, İspanyol şebeke operatörü Red Eléctrica ve UNEF verilerini kullanarak, büyük ölçekli PV ve kendi tüketim sistemleri dışındaki bir piyasa senaryosunu modelledi. Ancak, bu bulguların doğrudan tüketicilerin elektrik faturalarına birebir yansımayabileceği de raporda vurgulanıyor. Çalışma yalnızca gün öncesi toptan piyasasını kapsıyor ve teknik kısıtlamalar, dengeleme hizmetleri ile vadeli sözleşmeler gibi diğer maliyet unsurlarını içermiyor. Ayrıca, diğer üretim teknolojilerinin, özellikle gaz kombine çevrim santralleri ve hidroelektrik tesislerinin, farklı piyasa koşullarında farklı tepkiler verebileceği de UNEF tarafından kabul ediliyor.