Norveç'te Güneş Enerjisi Yatırımları Yavaşlama Eğiliminde: Ticariler Taşıyor, Konutlar Durdu

Norveç, 2024 yılının ilk yedi ayında toplam 43 MW'lık güneş enerjisi kapasitesi kurulumu gerçekleştirdi. Bu rakamla ülkenin toplam kurulu güneş enerjisi gücü 964 MW'a ulaştı. Ancak, Norveç Su Kaynakları ve Enerji Müdürlüğü (NVE) tarafından açıklanan geçici verilere göre, bu yılki büyüme 2021'den bu yana kaydedilen en yavaş büyüme olarak öne çıkıyor.

Ticariler Pazarı Kurtarıyor

Bu yıl kurulan kapasitenin yaklaşık yüzde 60'ını, çoğunlukla ticari ve endüstriyel (C&I) çatılara kurulan 100 kW ile 1 MW arasındaki sistemler oluşturuyor. Uzmanlar, bu segmentin doğrudan sübvansiyonlar olmadan ayakta kalabilmesini önemli bir başarı olarak değerlendiriyor. C&I segmenti, kendi tüketimi için güneş enerjisi üreten sistemlerin (self-consumption) pazarı taşımasıyla ayakta kalıyor. Ticari gayrimenkul, lojistik, perakende, tarım ve belediye binalarının gündüz saatlerindeki yüksek enerji ihtiyacı, modül fiyatlarındaki düşüşle birleşince, üretilen elektriğin tamamını şebekeden almak yerine kendi ihtiyacını karşılamanın yatırım gerekçesi oluşturduğu belirtiliyor. Önümüzdeki 12-18 aylık ticari proje geliştirme döngüleri göz önüne alındığında, C&I segmentinin pazar payını koruması ve hatta artırması bekleniyor.

Konut Pazarı Derin Bir Sessizlikte

Bunun aksine, Norveç'in konut tipi güneş enerjisi pazarı adeta durma noktasına gelmiş durumda. Yedi ayda yaklaşık 2 MW'lık kapasite kurulumu gerçekleştirilirken, bu rakam geçen yılın tamamında kurulan 1.200 hanelik sistemin çok altında kalıyor. Norveç'teki sabit konut elektrik fiyatı (Norgepris) uygulaması, konut yatırımlarının geri ödeme sürelerini olumsuz etkiliyor. Ayrıca, ihraç edilen güc için henüz bir minimum telafi mekanizmasının olmaması, kendi tüketiminin üzerindeki üretimin düşük yaz fiyatları ve "kannibalizasyon etkisi" karşısında tamamen açıkta kalması, finansman maliyetlerinin ise Avrupa standartlarına göre yüksek olması konut pazarına darbe vuruyor. Konut pazarının canlanması için ihraç edilen güce yönelik garanti edilmiş bir taban fiyat, Enova'dan anlamlı düzeyde destek veya kurulumlara yönelik KDV indirimi gibi spesifik destek önlemlerinin şart olduğu vurgulanıyor.

Büyük Ölçekli Projeler ve Sektördeki Diğer Gelişmeler

Norveç'in büyük ölçekli güneş enerjisi pazarı henüz erken aşamalarda olsa da, lisanslama süreçlerinden inşaata doğru ilerleyen projeler mevcut. Ülkede 31.4 MW'lık bir PV projesinin lisanslandığı ve bu projenin, 46 MW'lık bir tarımsal-güneş enerjisi (agrivoltaic) projesinin ardından ülkenin geliştirilmekte olan ikinci en büyük projesi olduğu belirtiliyor. Ayrıca, Norveç ilk eş-konumlu depolama kurulumlarını da onaylıyor; 7 MW'lık bir güneş santraline 5 MW/13.5 MWh'lik bir batarya eklenecek. Geçen yıl yürürlüğe giren, 10 MW'a kadar olan santrallerin yerel belediyelerden onay almasını gerektiren lisans muafiyeti eşiği de yer tabanlı projelerin gelişimini destekliyor. Bu yıl sonu itibarıyla toplam kurulumun 80 ila 100 MW arasında gerçekleşmesi bekleniyor. Ancak, gelecek yıllarda devreye girecek büyük ölçekli projelerle yıllık rakamların önemli ölçüde artabileceği öngörülüyor.

Kurulumların yanı sıra, sektördeki önemli bir gelişme de bazı güneş enerjisi şirketlerinin iflas etmesi oldu. Bu durum, iş kayıplarının yanı sıra, eğitimli kurulum kapasitesinin de azalmasına ve müşterilerin üretici garantilerine sahipken montajcı garantilerinden yoksun kalmasına neden oluyor. Bu kapasitenin yeniden inşa edilmesinin, talebin yeniden inşa edilmesinden daha uzun süreceği tahmin ediliyor.