Romanya'da Güneş Enerjisi Fırtınası: Yeni Rekorlara Koşuyor, Avrupa'nın En Büyük Santrali Yolda

Romanya, 2026 yılı için güneş enerjisi kurulu gücünde yeni bir rekor kırmaya hazırlanıyor. Ülke, 2026'nın ilk beş ayında yaklaşık 1.5 GW'lık yeni güneş enerjisi kapasitesi devreye alarak, geçen yılın toplamını şimdiden aşma yolunda ilerliyor. Romanya Fotovoltaik Endüstrisi Birliği (RPIA) politika direktörü Irene Mihai, Münih'teki Smarter E etkinliğinde yaptığı açıklamalarda, sadece bu yılın ilk yarısında yaklaşık 800 MW'lık büyük ölçekli güneş enerjisi santrali ve benzer hacimde çatı tipi (prosumer) kurulum yapıldığını belirtti.

Gelecek Beklentileri ve Dev Projeler

Mihai'nin tahminlerine göre, Romanya'da güneş enerjisi yatırımları 2027 yılına kadar artmaya devam edecek. Bu büyümenin arkasında, geliştirme aşamasında olan geniş bir büyük ölçekli proje portföyü yatıyor. Bu projelerden en dikkat çekeni ise Viyana merkezli bağımsız enerji üreticisi Enery tarafından geliştirilen Ogrezeni hibrit projesi. 760 MW'lık güneş enerjisi kapasitesi ve 1 GWh'lık batarya depolama sistemini (BESS) bünyesinde barındıracak olan bu proje, tamamlandığında Avrupa'nın en büyük güneş enerjisi santrali olma özelliğini taşıyacak. Santralin 2027 sonuna kadar devreye alınması bekleniyor. Ogrezeni'nin yanı sıra, 200 MW ve üzeri büyüklükteki birçok başka büyük ölçekli güneş enerjisi projesi de inşa halinde ve tamamlanma aşamasına yaklaşıyor.

Büyümenin Arkasındaki Nedenler: Düzenlemeler ve Pazar Olgunluğu

Romanya'daki bu hızlı büyümenin temelinde, son yıllarda yenilenebilir enerji projelerinin geliştirilmesini kolaylaştıran düzenleyici iyileştirmeler yatıyor. Mihai, "Her şeyden önce, yenilenebilir enerji geliştirme için genel çerçeve," diyerek, son birkaç yılda ruhsatlandırılan kapasitelerin artık hayata geçirildiğini vurguladı. RPIA direktörü, Romanya pazarının artık sübvansiyon ve kamu finansmanına olan bağımlılığını aşarak olgunlaştığına da dikkat çekti. "Başlangıçtaki kurulumları yönlendiren AB fonlarından güçlü bir destek aldık. Ancak şimdi daha çok serbest piyasa odaklı bir yaklaşım görüyoruz" dedi. Romanya'nın iletim sistemi işletmecisi de, şebeke bağlantısı için mevcut 'ilk gelen alır' modelinden, ihale bazlı tahsis sistemine geçiş hazırlığı yapıyor. Bu reformların gelecekteki gelişmeleri nasıl etkileyeceği yakından takip ediliyor, ancak halihazırda inşa halinde olan projeler bu değişikliklerden etkilenmeyecek.

Güç Satın Alma Anlaşmaları (PPA) ve Depolama Çözümlerinde Hızlanma

Projelerin doğrudan devlet desteği mekanizmalarına ihtiyaç duymadan ticari olarak uygulanabilir hale gelmesiyle birlikte, geliştiriciler giderek daha fazla güç satın alma anlaşması (PPA) imzalıyor. Mihai, birçok projenin PPA imzaladığını veya imzalama arayışında olduğunu belirtti. Romanya'nın, menşeifikatı (guarantees of origin certificates) ülke dışına çıkarılabilir hale getirecek olan Kurumları Belgelendirme Birliği'ne (AIB) katılma planının, ülkenin büyüyen PPA piyasasına ek bir ivme kazandırması bekleniyor. Romanya'da PPA piyasası, uzun süredir devam eden bir yasağın kaldırılmasının ardından 2021'de yeniden açıldı ve 2022'den bu yana yaklaşık 40 PPA imzalandı. Anlaşmalarda güneş ve rüzgar enerjisinin benzer paya sahip olması dikkat çekerken, hibrit projeler ve batarya entegrasyonu üzerine yapılan çalışmalar da artıyor.

Buna ek olarak, Romanya'da hem büyük ölçekli hem de bireysel düzeyde batarya depolama sistemlerinin kurulumu hız kazanıyor. Yılın başından bu yana yaklaşık 400 MW'lık büyük ölçekli batarya kapasitesi kurulduğu tahmin ediliyor, bu da ulusal toplamı yaklaşık 1 GW'a çıkarıyor. Mevcut güneş enerjisi santrallerinin batarya sistemleriyle hibritleştirilmesi yaygınlaşırken, bağımsız batarya projeleri için de önemli bir potansiyel bulunuyor. Konut tipi batarya kullanımı da dramatik bir artış gösteriyor. Mihai, yılın başında neredeyse hiç prosumer'ın bataryası olmadığını, ancak şimdi yaklaşık 100.000 konut ve işletmenin batarya kurulumu gerçekleştirdiğini ifade etti. Hükümetin, konut tipi güneş enerjisi için mevcut indirim programını depolama sistemleri desteğiyle değiştirmeyi planlaması da bu alandaki ilgiyi artırıyor. Bu desteklerin kapsamı henüz netleşmese de, piyasadaki güçlü batarya talebi, sübvansiyonlara bağlı kalmadan da bu alanda önemli bir büyüme potansiyeli olduğunu gösteriyor.