Türkiye'nin Pompaj Depolamalı HES Potansiyeli: 13 GW Kapasite Yatırıma Hazır

Hidroelektrik Santralları Sanayi İş İnsanları Derneği (HESİAD) Başkanı Elvan Tuğsuz Güven, Türkiye'nin 13 bin megavatı aşan bir pompaj depolamalı hidroelektrik santral (HES) potansiyeline sahip olduğunu ve bu kapasitenin yatırıma dönüştürülmesi halinde ülkenin enerji arz güvenliğine önemli katkılar sunacağını belirtti. Devlet Su İşleri verilerine dayandırdığı bilgilere göre, bu büyük potansiyelin realize edilmesi için mevzuat düzenlemeleri ve finansman koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Pompaj Depolamalı HES'lerin Rolü ve Önemi

Pompaj depolamalı HES'ler, özellikle yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme entegrasyonunun arttığı günümüz koşullarında büyük önem taşıyor. Güneş ve rüzgar gibi kesintili enerji üretim biçimlerinin olduğu durumlarda, bu santraller depolama ihtiyacını karşılıyor. Sistem esnekliğini artıran bu tesislerde, elektrik fiyatlarının düşük olduğu zamanlarda su, üst rezervuara pompalanarak depolanıyor. Talep arttığında ise depolanan suyun kullanılmasıyla elektrik üretilerek sisteme veriliyor. Bu sayede, hem arz-talep dengesi daha iyi sağlanıyor hem de düşük fiyatlı enerji depolanarak avantaja dönüştürülebiliyor. Güven, dünya genelindeki elektrik depolama kapasitesinin yaklaşık yüzde 99'unun bu tür HES'lerden oluştuğuna dikkat çekerek, hidroelektrik açısından zengin ülkelerin bu teknolojiyi yenilenebilir enerji yatırımlarını desteklemek için aktif olarak kullandığını ifade etti.

Mevzuat ve Finansman Engelleri

Türkiye'de pompaj depolamalı HES yatırımları için bir destekleme mekanizması bulunsa da, alt yönetmeliklerin henüz tamamlanmamış olması ve belirlenen destekleme fiyatlarının proje finansmanı açısından yetersiz kalması, bu yatırımların hayata geçirilmesinde yavaşlamaya neden oluyor. HESİAD Başkanı Güven, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması kapsamında ayrılan kaynağın yeterli olmadığına ve bu durumun proje geliştiricilerini zorladığına işaret etti. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın daha önce açıkladığı 2000 megavatlık pompaj depolamalı HES hedefinin gerçekleşebilmesi için yatırım kararlılığının ve iradesinin bir an önce ortaya konulması gerektiğini dile getirdi.

Dijitalleşme ve Hibrit Modellerle Gelecek

Güven, mevcut hidroelektrik santrallerinin ömrünün 80 ila 100 yıl arasında olduğunu belirterek, bu tesislerin dijitalleşme, yapay zeka gibi yeni teknolojilerle desteklenmesi ve hibrit santral uygulamalarıyla güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Bu adımların, suyun enerjiye dönüşüm verimliliğini artıracağını ve Türkiye'nin 2035 ve 2053 enerji hedeflerine ulaşmasında kritik rol oynayacağını söyledi. Pompaj depolamalı HES'ler, güneş ve rüzgar gibi değişken kaynakların "sigortası" ve "bel kemiği" olarak nitelendirildi.